FAQ

Hoe bereid ik mijn nattō?

Neem een bepaalde hoeveelheid uit de doos en doe dit in een kom. Voeg er wat saus bij naar eigen smaak. In Japan levert men vaak een sachet mosterd en sojasaus mee. Het best mengt men de bonen met 2 chopsticks, maar met een lepel of vork gaat het ook. Het is de kunst om de nattō rond te draaien en zodanig mee te slepen dat een romige massa ontstaat. Let op dat de zachte bonen niet vermalen worden. Nattō van Nattodan kan men gerust puur eten.
Voor iemands gezondheid maakt het weinig uit of de nattō vooraf geroerd wordt. In Japan is het traditie om het op deze wijze te doen.

Wanneer eet ik mijn nattō het best?

Dat hangt van u zelf af. U kunt het als ontbijt of naast uw ontbijt eten. Maar evengoed tijdens de lunch of het avondeten. Hoewel Japanners het als onderdeel van hun ontbijt eten is het gezondheidseffect waarschijnlijk het grootst wanneer dit tijdens óf na het avondeten wordt gegeten. Nattō kan men op de Japanse wijze eten samen met rijst, maar het kan ook gewoon puur of verwerkt in een ander gerecht. Het is wel belangrijk dat de nattō niet te warm wordt.

Uw doos nattō bevat 300 gr. Hoe lang kan ik daar mee doen?

Japanners eten ongeveer 45 à 50 gram bij het ontbijt. Maar niet iedereen eet dat elke dag. Zou je elke dag ca. 45 gram eten dan is een doos voldoende voor 1 week. Eet je nattō om de dag dan kun je met één doos ongeveer 2 weken vooruit. Eens in de 3 dagen betekent dat een doos nattō voldoende is voor 3 weken. Hierdoor zit je binnen de aanbevolen termijn van houdbaarheid. De doosjes zijn voorzien van een maatindeling die ongeveer overeenkomt met de Japanse verpakking.

Kan ik de nattō invriezen?

Dat kan heel goed. Klanten die meerdere dozen bestellen hebben eigenlijk geen andere keuze vooral wanneer ze maar een kleine hoeveelheid per dag eten. Of men deze nattō na het ontdooien dan nog vers kan noemen blijft een vraag? Voor de kwaliteit en de vitamines maakt het invriezen echter weinig uit. Ook in de diepvries bij -18 graden Celsius gaat de fermentatie –  hoewel langzaam – gewoon door. Ontdooien gebeurt het beste in de koelkast. Wanneer de nattō onmiddellijk na ontvangst wordt ingevroren is het een half jaar houdbaar.

Kan ik mijn nattō samen met hartmedicatie gebruiken?

Dit kan wel maar wij bevelen aan om bij medicijngebruik vooraf altijd advies van een arts of specialist te vragen.

Is uw nattō getest op pesticiden en (zware) metalen?

Onze nattō zelf is niet getest op pesticiden en/of (zware) metalen. Maar onze grondstoffen zijn dat wel.  De evaluatie resultaten:
Bij de pesticide analyses van meer dan 500 pesticiden zijn geen hoeveelheden aangetroffen die boven de wettelijk vastgelegde normen voor biologische producten liggen. Het zelfde geldt voor de analyses op (zware) metalen, mineralen en sporenelementen zoals lood, kwik, arsenicum en cadmium. Nattodan beschikt over de resultaten van het gespecialiseerd Belgische laboratorium FytoLab.

Waarom bevat uw nattō geen conserveringsmiddelen?

Onze nattō bevat geen conserveringsmiddelen omdat dit niet nodig is.  Behalve dat de bacterie (eigenlijk de bacteriespore) bestand is tegen extreme omstandigheden heeft ze als bacterie nog een extra overlevingsstrategie. Tijdens het ontkiemen produceren deze bacteriën een bepaald antibioticum. Daarmee onderdrukken ze concurrerende organismen en bevorderen ze de eigen uitgroei. Ze gebruiken zelfs delen van de gedode bacteriën als voedingsstof. Bij dit mechanisme is zelfs een soort kannibalisme aangetroffen omdat het ten koste van bacteriën van de eigen soort kan gaan.
Dat onze nattō vrij is van schadelijke micro-organismen blijkt uit een recente test van maart 2017. Er zijn toen geen pathogene organismen gevonden. (Pathogenen zijn ziekteverwekkers van biologische oorsprong zoals bacteriën, virussen, schimmels en gisten.)

Waarom is uw nattō zachter dan de Japanse nattõ?

Inderdaad is onze nattō zachter. Het is nooit de bedoeling geweest om de Japanse nattō te imiteren. We gebruiken andere sojabonen, die iets groter zijn dan die voor de Japanse nattō gebruikelijk zijn. Nattō van Nattodan is in eerste instantie bedoeld als een product dat een grote hoeveelheid vitamine K2 bevat.
Door een relatief zachte boon kan de bacterie bij de fermentatie beter zijn werk doen. Japanse klanten waarderen echter de smaak van onze nattō wel. Ze wordt na enkele dagen wel iets steviger doordat de fermentatie vocht en aminozuren aan de bonen onttrekt.

Levert u ook nattō zonder gerst?

Ja. Vanaf 1 januari 2014 leveren we glutenvrije nattō. Deze is volkomen naturel.
Ons andere product is nattō met gerst. Door het toevoegen van gerst (gort) nemen de hoeveelheden vitamine K2 (menaquinone-7) en nattokinase aanzienlijk toe.

Bevat de nattō met gerst ook veel gluten?

Gerst is één van de oudste graansoorten en bevat van nature vrijwel geen gluten. Daarom is het ook niet mogelijk om er een goed brood van te bakken. Het gluten in gerst bevat echter geen gliadine. Gliadine vormt samen met glutenine het eiwit gluten. Wel zit er in gerst een ander eiwit met de naam hordeïne. Voor mensen die leiden aan coeliakie geeft dat vaak wel problemen. De enzymen die door de bacteriën worden geproduceerd breken echter vrijwel alle eiwitten af tot peptiden en aminozuren.

De nattō uit de Aziatische winkel ruikt naar ammoniak. Is dit wel goed?

Bij over-fermentatie óf gebrek aan voeding óf zuurstof kan de nattō – met name bij het openen – een sterke ammoniakgeur afgeven. Dit is niet schadelijk. Sommige mensen houden hier zelfs van. Let wel goed op de  houdbaarheidsdatum die op de verpakking is vermeld.
Nattodan levert nattō die volledig is gefermenteerd en die tevens vrijwel geurloos is en meer vitamine K2 en nattokinase bevat.
De gevoeligheid voor ammonia geur blijkt bij mensen heel verschillend. Onze ervaring is dat het met deze geur bij de hier verkrijgbare Japanse nattō best wel meevalt.

U levert nattō in een doos. In de Aziatische winkel zijn de pakjes nattō veel kleiner?

Inderdaad wijken wij wat betreft de hoeveelheid af van wat in Japan gebruikelijk is. Behalve dat minder verpakking nodig is kunt u nu beter de hoeveelheid bepalen die u wilt eten.  Ook is de verpakking milieuvriendelijker. Onze nattō is vers en door zijn samenstelling langer houdbaar. Wij voegen geen sachet sojasaus en mosterd toe aan onze nattō. Wij vinden dat u zelf moet uitzoeken wat de beste smaakbeleving geeft.

Kan ik teveel nattō eten?

Een gezond persoon kan nauwelijks teveel nattō eten. Met de hoeveelheid nattō neemt de hoeveelheid werkzame stoffen dat het lichaam opneemt wel toe.
50 gram nattō van Nattodan (een flinke lepel) bevat meer dan 500 mcg vitamine K2 en bijna 2000 FU nattokinase. Het lichaam kent echter een bovengrens voor het opnemen van deze stoffen. Is een bepaalde grens bereikt dan heeft het geen zin om meer te nemen. Het teveel wordt uitgescheiden.
Wij bevelen een maximale dagelijkse hoeveelheid van 100 gram nattō aan.
Zie voor details deze pagina.

Is het normaal dat de nattō steeds kleveriger wordt?

In eerste week neemt de kleverigheid nog toe. Tegelijkertijd verandert het uiterlijk. Tijdens de fermentatie worden de bonen zachter en donkerder, de smaak evolueert en er ontstaan steeds meer kleverige glutamine polymeren. Deze rijping gaat in de koelkast gewoon verder.  Het eten van nattō is een bijzondere ervaring. De lange kleverige draden kunnen soms door de lucht zweven tijdens het eten.

Er zitten kleine witte korreltjes in de nattō. Kan dat kwaad?

Als nattō verder rijpt ontstaan na verloop van tijd tyrosine kristallen. Ze zijn vergelijkbaar met de kleine witte korreltjes die soms op oude kaas aanwezig zijn. Dit heet proteolyse. Proteolyse is de biologische afbraak van eiwitten door enzymen, die wel proteasen worden genoemd. Tyrosine is een niet-essentieel groot aminozuur. Tyrosine vormt de uitgangsstof voor de aanmaak van een aantal belangrijke hormonen en neurotransmitters.
Gevaarlijk zijn de kristalletjes absouut niet. Er zijn zelfs mensen die de “crispy bite” wel waarderen.

Mijn nattō is niet kleverig. Hoe kan dat?

Heel zelden komt het voor dat de nattō besmet is met een gist óf bacteriofaag en daardoor onvoldoende viskeus is. Ondanks zorgvuldige behandeling laat zich dat soms niet vermijden. Zelfs grote nattō fabrieken in Japan kenden in het verleden dit probleem. Onze lucht zit nu eenmaal vol met micro-organismen. Het verschijnsel is niet gevaarlijk maar wel ongewenst.

Hoe test je dit? Bij het roeren van de rijpe nattō ontstaat door de glutamine polymeren een schuimige massa. Als dat niet werkt is er waarschijnlijk sprake van een besmetting. Nattō die overigens wat langer staat zal zijn viscositeit enigszins verliezen. Dat is een natuurlijk degradatieproces.

Bij een besmetting heeft u uiteraard recht op een gratis vervanging. Bij elke batch die we maken reserveren we overigens één doos voor de controle.

Wat doet vitamine K2?

Vitamine K is een in vet oplosbare vitamine. Vooral vitamine K2 (in de vorm van Menaquinone-7) ondersteunt de gezondheid van bloedvaten en botten. Ter ondersteuning van de botsstofwisseling is ook vitamine D3 belangrijk. Deze vitamines regelen dat het calcium wordt opgenomen en op de juiste plaatsen van het lichaam wordt afgezet nl. de botten.

Vitamine K2 verdeelt zich gelijkmatig over het lichaam. Vitamine K1 concentreert zich vooral in de lever en de belangrijkste functie ervan is de regulering van de bloedstolling. De halfwaarde tijd van vitamine K2 is bijna 3 dagen; die van vitamine K1 slechts enkele uren. Vitamine K2 wordt verschillende malen gerecycled in het lichaam. Vitamine K2 activeert bepaalde proteïnes. Een deel ervan is niet actief en wordt door de vitamine K2 geactiveerd.

Wat doet de nattokinase precies?

Nattō bevat het enzym nattokinase. Nattokinase is een zgn. serineprotease, dat wil zeggen dat het enzym eiwitten gaat splitsen op plaatsen waar het aminozuur serine zit. Serine is één van de twintig natuurlijk voorkomende aminozuren. Nattokinase is tevens een fibrinolytisch enzym dat bloedklonters (fibrine) vernietigt. Het normale, lichaamseigen enzym dat bloedklonters opruimt is plasmine. Nattokinase hakt bloedklonters vier maal beter in stukken dan het plasmine.

Ik heb ernstige osteoporose aan de wervels en heb daarvoor medicatie. Kan ik dan wel nattō eten?

Raadpleeg bij twijfel altijd een deskundige. Bekend is dat postmenopauzale vrouwen die een bifosfonaat tegen osteoporose innemen, mogelijk voordeel hebben van aanvulling met vitamine K2. (1) In een humane studie is aangetoond dat de combinatie van vitamine K2 en een bifosfonaat (risedronaat, alendronaat) de botkwaliteit bij postmenopauzale osteoporose meer verbetert dan een bifosfonaat alleen. Nat biedt echter veel meer dan alleen vitamine K2. Over een eventuele  interactie tussen de in nattõ aanwezige stoffen en medicatie kunnen wij geen oordeel geven.
1) Combined treatment with vitamin k2 and bisphosphona

Mag ik mijn kinderen nattō geven?

De opbouw van de botten gaat door vanaf de kindertijd tot halverwege de dertig alvorens de piekbotmassa is bereikt, Het is dus van belang de groei en ontwikkeling van botten in deze leeftijdscategorieën zoveel mogelijk te ondersteunen. Vitamine K2 kan hier een rol bij spelen. Het bereiken van een optimale piekbotmassa is essentieel voor het behoud van gezonde botten op latere leeftijd en vermindert de kans op osteoporotische fracturen. U kunt kinderen dus gerust nattō geven. Pas de hoeveelheid aan bij de leeftijd. In Japan is het gebruikelijk dat kinderen ook nattō eten.

Hoe zit het met fyto-oestrogenen in nattõ?

Op internet kom je talrijke discussies tegen over mogelijke gevaren van fyto-oestrogenen in sojabonen. Zowel deskundigen als niet-deskundigen tuimelen over elkaar heen met bewijzen, zogenaamde bewijzen, beweringen en meningen. Vind daar maar eens een weg in.
Men eet in Japan al bijna 1000 jaar nattō en Aziaten eten vrijwel alleen gefermenteerde sojabonen zoals tempeh, sojasaus en miso. Je mag verwachten dat negatieve gevolgen langzamerhand toch bekend moeten zijn. De fyto-oestrogen in soja  zijn in de strikte zin geen hormonen en daarom zeker geen oestrogenen. Ze bootsen echter wel oestrogenen na. Nu worden we dagelijks gebombardeerd met allerlei oestrogenen waarvan er veel vanuit de aardolie industrie afkomstig zijn. Zo zitten ze o.a. in bestrijdingsmiddelen, rood vlees, zuivel, blikgroente, cosmetica, wasmiddelen, drinkwater. Deze xeno-oestrogenen bezetten dezelfde receptoren als onze eigen oestrogenen en de fyto-oestrogenen, maar hebben juist een veel heftigere werking op ons lichaam.
In zestig procent van de supermarktproducten zit soja. Sinds 1996 al wordt er in diverse producten genetisch gemanipuleerde soja gebruikt.

Nattodan gebruikt uitsluitend gecontroleerde ongemodificeerde ingrediënten van biologische oorsprong voor zijn nattō.

U verstuurt nattō. Is dat wel veilig?

Wij gebruiken voor de verzending van nattō een speciale EPS (piepschuim) container die ook voor medicijn vervoer gebruikt wordt. In de container zit een diepgevroren gelpack. De nattō blijft daarmee maximaal 48 uur tussen de 3 en 8 graden C. In de meeste gevallen is de nattō binnen 24 uur op de bestemming. De container is overigens herbruikbaar en blijft uw eigendom. Het zelfde geldt voor de gelpack.

De gelpack is zacht. Is de nattō dan nog wel eetbaar?

Soms is een pakket langer onderweg dan we zouden willen. We kunnen daar helaas niet veel aan doen. Het betekent echter niet dat de nattō onmiddellijk bederft. Nattō is een fermentatieproduct, d.w.z. dat de in de sojabonen aanwezige eiwitten onder invloed van enzymen langzaam worden afgebroken tot hun oorspronkelijke bestanddelen: Aminozuren en peptiden. Fermentatie wordt gewoonlijk gebruikt om producten te conserveren. Bij een hogere temperatuur verloopt de fermentatie wel sneller. Eigenlijk is dat positief want de nattõ rijpt sneller en de smaak wordt beter. Wel dient men de nattõ na ontvangst zo snel mogelijk in de koelkast te plaatsen om het fermentatieproces te vertragen.

Kan ik de nattō bij u ophalen?

Ja, dat kan. We zijn een webwinkel en hebben geen fysieke winkel. Wij produceren onze nattō in Drenthe en zijn terughoudend in de verkoop aan huis. Wilt u nattō ophalen dan dient u vooraf contact met ons op te nemen.

Zijn er (natuur)winkels waar we uw nattō kunnen kopen?

Op dit moment hebben we geen distributiepunten.

Hoe lang is de nattō houdbaar?

Onze nattō is na productie ongeveer 3 weken houdbaar.  Nattō kan ook worden ingevroren en is dan tenminste een 1/2 jaar houdbaar. Nattō die uit Japan wordt ingevoerd is altijd diepgevroren.  Nattodan wil echter verse nattō op de markt brengen.

Is uw nattō biologisch gecertificeerd?

Ja. Onze nattõ is sinds augustus 2017 SKAL gecertificeerd. Ze bevat uitsluitend biologisch gecertificeerde ingrediënten. De sojabonen zijn afkomstig uit het Noord-Oosten van China en bevatten bijna 36% eiwit in droge toestand. De gerst is afkomstig  uit Nederland.

Is Nattodan een Nederlands bedrijf?

Ja, wij zijn een in Nederland geregistreerd bedrijf. Onze merknaam en logo zijn geregistreerd voor gebruik in de Benelux.