GEZONDgids consumentenbond

Gistermiddag viel de “GEZONDgids“,  een uitgave van de consumentenbond, in onze brievenbus. De “GEZONDgids” staat voor een degelijke doch vooral traditionele benadering van gezondheidsproblemen. Het leunt daarbij sterk op de mening van “vooraanstaande” deskundigen.  In al de jaren dat ik de gezondheidsgids lees ben ik nog geen enkel serieus artikel tegengekomen dat vitamine K2 als onderwerp had. Dat was ditmaal niet anders maar tot mijn grote verrassing stond er plotseling de volgende vraag over nattõ en de in nattõ aanwezige vitamine K2.

De vraag was: ” Nattõ, japanse gefermenteerde sojabonen, is rijk aan vitamine K2 en zou geassocieerd worden met een lager risico op hart- en vaatziekten. Klopt dat?”

In het weinig zeggende antwoord van Hanneke Goossens van apotheek Stevenshof in Leiden verwijst zij vervolgens naar de mening van de EFSA, de Europese voedselautoriteit. In eerste instantie ben je geneigd te denken dat dit bureau dat onderzoek doet naar voedselveiligheid, een goede en betrouwbare bron van informatie moet zijn. De EFSA, huizend in Parma,  beoordeelt risico’s voor de voedselketen en onderwerpt alle kwesties die voor de voedselveiligheid in Europa van invloed kunnen zijn, aan een wetenschappelijke beoordeling.
Echter net als bij de beoordeling van de schadelijkheid van glyfosaat ontbreekt het hier aan geloofwaardigheid. Maar liefst 60% van de panelleden heeft banden met de voedsel industrie en voert volgens het CEO rapport (‘Unhappy Meal. The European Food Safety Authority’s independence problem‘) zijn taak niet onafhankelijk uit. In 2012 voerde EFSA nieuwe regelgeving in ter beoordeling van panelleden na schandalen over belangenverstrengeling. Dit heeft echter niet tot verbetering geleid.

De toekenning van claims voor vitamine K2 wordt ondertussen al jarenlang getraineerd door de EFSA. Nederland bezit met de universiteit van Maastricht het grootste kenniscentrum op het gebied van vitamine K2. De afgelopen jaren zijn er in talrijke – ook grootschalige – onderzoeken voldoende bewijzen gevonden over de effectiviteit van vitamine K2 bij zowel hart- en vaatziekten als bij botontkalking.

Het kan niet anders dan – dat net als bij glysofaat – de belangen van de “Big Pharma” hier een rol spelen. Zij hebben geen belang bij een goedkoop middel dat niet te patenteren valt en mogelijk effectiever is dan de door hen geproduceerde medicatie.

Het bevestigt helaas mijn beeld van de consumentenbond als niet volledig objectief. Toch is een kleine kanttekening op zijn plaats. In het zelfde tijdschrift staat een artikel over gezonder leven als medicijn door Renger Witkamp, hoogleraar voeding en farmacologie te Wageningen. Belangrijkste voorwaarde voor een andere levensstijl (beter eten, meer bewegen) is een goede feedback. De belangrijkste motivatie om een levensstijl vast te houden is inzicht te hebben in de verbeteringen die het geeft.

Het volgende artikel in dit zelfde tijdschrift is van Jaap Seidell, hoogleraar voeding en gezondheid. Het legt meteen een tijdbom van scepsis onder het verhaal van zijn eerwaarde collega Witkamp. Namelijk zonder intrinsieke motivatie blijft een verandering van levensstijl een hopeloos voornemen. En dat is vaak het geval.

In 2013 is aangetoond dat vitamine K2 een gunstig effect heeft op de botsterkte en dat het de botontkalking remt bij vrouwen na de overgang. Dezelfde onderzoekers toonden in 2004 in samenwerking met de Erasmus Universiteit Rotterdam al aan dat personen die een vitamine K2-rijk dieet gebruiken tot 50% minder overlijdensrisico hebben ten gevolge van hart- en vaatziekten. Vervolgens werd in samenwerking met de Universiteit van Leuven aangetoond dat ook een laag vitamine K2 gehalte in de vaatwand een ernstige risicofactor is voor cardiovasculaire sterfte, vergelijkbaar met roken.
De doorbraak in de relatie tussen voeding en hart- en vaatziekten kwam tot stand na een groot interventie-onderzoek waarin honderden deelnemers gedurende drie jaar werden behandeld met vitamine K2 of een placebo. Het meest opmerkelijke resultaat van de studie was dat de aderverkalking niet alleen werd gestopt, maar dat de al verstijfde bloedvaten weer elastischer werden. Er was dus sprake van een duidelijke verbetering. Dit was eerder alleen nog maar aangetoond in proefdieren.

Voorgaande vormt echter onvoldoende bewijs voor de EFSA om de claims voor vitamine K2 toe te wijzen. De redactie van de consumentenbond vergeet deze bevindingen te melden waardoor ze zich schuldig maakt aan informatie onthouding. Het geeft nog eens aan hoe (het gebrek aan juiste en volledige ) informatie kan resulteren in een vertekend beeld over bepaalde onderwerpen. Het is helaas weer een gemiste kans.